మీలో ఎంతమంది స్మార్ట్ఫోన్ డివైజ్ వారంటీ అయిపోగానే,XDA Developers ఫోరమ్స్లో గడిపిన రోజులు గుర్తున్నాయి? ఒకప్పుడు పాత ఆండ్రాయిడ్ స్మార్ట్ఫోన్ చేతికి రాగానే మనం ముందుగా చేసే పని... Bootloader అన్లాక్ చేయడం, దాన్ని రూట్ (Rooting) చేయడం, ఆ తర్వాత మనకు నచ్చిన కస్టమ్ ఓఎస్ (Custom ROM) ని ఫ్లాష్ చేయడం. కానీ, నేడు ఆ పరిస్థితి పూర్తిగా మారిపోయింది. ఒకప్పుడు నేను నా ఫోన్ను ఎంత సులభంగా రూట్ చేసేవాడిని, ఇప్పుడు ఆ ప్రక్రియ ఎందుకు అంత కష్టతరంగా మారిందో ఈ పోస్ట్లో టెక్నికల్గా విశ్లేషిద్దాం
అవును, Froyo, Gingerbread రోజుల నుంచి మొదలుపెడితే... Ice Cream Sandwich, Jelly Bean, Kitkat, Lollipop, Marshmallow, Nougat, మరియు Oreo వరకు మన ఫోన్ల మీద మనం చేసిన ప్రయోగాలు అన్నీ ఇన్నీ కావు. స్టాక్ ఆండ్రాయిడ్ బోర్ కొట్టినప్పుడల్లా కొత్త కస్టమ్ రామ్ (CyanogenMod, LineageOS లాంటివి) వేసుకుని, ఫోన్ లుక్ అండ్ ఫీల్, పెర్ఫార్మెన్స్, బ్యాటరీ లైఫ్ పూర్తిగా మార్చేయడం, ఫోన్ ఫాస్ట్గా పనిచేయడానికి ప్రాసెసర్ని 'ఓవర్క్లాక్' (Overclock) చేసేవాళ్ళం లేదా బ్యాటరీ సేవ్ చేయడానికి 'అండర్క్లాక్' (Underclock) చేసేవాళ్ళం.బ్లోట్వేర్ డిలీట్ చేయడం, ఫాంట్స్ మార్చడం.అబ్బో అప్పట్లో అదొక ఫీల్ ఉండే !
రూటింగ్ అంటే సింపుల్గా చెప్పాలంటే, మీ ఫోన్ ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్పై మీకు "సూపర్ యూజర్" (Superuser) లేదా అడ్మినిస్ట్రేటర్ హక్కులు తెచ్చుకోవడం.రూటింగ్ చేయడం ద్వారా మీ ఫోన్పై పూర్తి నియంత్రణ సాధించి అడ్వాన్స్డ్ కస్టమైజేషన్ చేసుకోవడం లాభం కాగా, భద్రతా లోపాలు పెరగడం, బ్యాంకింగ్ యాప్స్ పనిచేయకపోవడం మరియు డివైజ్ వారంటీ కోల్పోవడం ప్రధాన నష్టాలు.
ఆ రోజుల్లో నా రూటింగ్ ప్రయాణం: నేను ఎలా చేసేవాడిని?
గతంలో ఫోన్ వారంటీ అయిపోగానే/పాత ఫోన్ నా చేతికి రాగానే XDA Developers ఫోరమ్లో ఆ ఫోన్ మోడల్ కోసం custom rom వెతకె వాళ్ళం అప్పట్లో రూటింగ్ ప్రాసెస్ చాలా సూటిగా ఉండేది. నేను ఫాలో అయ్యే స్టెప్స్ ఇవే:
1. బూట్లోడర్ అన్లాక్ (Bootloader Unlock):
ఫోన్ సెట్టింగ్స్లో 'Developer Options' కి వెళ్లి 'USB Debugging' మరియు 'OEM Unlocking' ఆన్ చేసేవాడిని.ఫోన్లో (sdcard లో Flashing recovery file పెట్టుకొని మొబైల్ ని flash ) సింపుల్ గా చేసుకునేవాడిని అంతే! ఎలాంటి అప్రూవల్స్ లేవు, వారాల తరబడి వెయిటింగ్ పీరియడ్స్ అసలే లేవు. క్షణాల్లో బూట్లోడర్ అన్లాక్ అయిపోయేది.
2. కస్టమ్ రికవరీ ఫ్లాష్ చేయడం (Flashing TWRP):
స్టాక్ రికవరీని తీసేసి, దాని ప్లేస్లో TWRP (Team Win Recovery Project) లేదా CWM (ClockworkMod) రికవరీని వేసేవాడిని.
3. సిస్టమ్ వైప్ (Wipe) & ఫ్లాషింగ్ (Flashing ROM):
TWRP రికవరీలోకి బూట్ అయ్యాక, పాత ఓఎస్ను పూర్తిగా క్లీన్ చేయడానికి Wipe Dalvik or Wipe complete Date, Cache, System, మరియు Data చేసేవాడిని. ఆ తర్వాత ముందే డౌన్లోడ్ చేసి పెట్టుకున్న kitkat లేదా Jelly Bean,Lollipop.zip ఫైల్ను ఇన్స్టాల్ చేసేవాడిని.
4. రూటింగ్ (SuperSU / Magisk):
చివరగా, ఫోన్కు అడ్మిన్ (Root) యాక్సెస్ కోసం SuperSU .zip ఫైల్ (తర్వాతి రోజుల్లో Magisk) ఫ్లాష్ చేసి సిస్టమ్ రీబూట్ చేసేవాడిని.
ఆ తర్వాత తెరపై వచ్చే ఆ ఫస్ట్ బూట్ యానిమేషన్ (First boot animation) మన పేరుతో లేదా ఫొటోతో చూస్తుంటే ఎదో సాధించిన ఫీలింగ్ వచ్చేది. ఓవర్క్లాకింగ్ (Overclocking) చేయడం, బ్లోట్వేర్ డిలీట్ చేయడం, ఫాంట్స్ మార్చడం.. అడ్వాన్స్డ్ బ్యాకప్ సిస్టమ్ డేటాతో సహా మొత్తం ఫోన్ను (Titanium Backup లాంటి యాప్స్తో)డీప్గా బ్యాకప్ తీసుకోవడం.ఇలా ఫోన్ అణువణువూ నా కంట్రోల్లో ఉండేది.
కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితి ఎందుకు మారింది?
ఒకప్పుడు ఫోన్లలో బూట్ లోడర్ అన్లాక్ చేయడం చాలా సులభం. కానీ ఇప్పుడు స్మార్ట్ఫోన్ తయారీ సంస్థలు తమ సెక్యూరిటీని కట్టుదిట్టం చేశాయి.బూట్లోడర్ అన్లాక్ చేయాలంటే మరీ కష్టంగా మారింది. కొన్ని స్మార్ట్ఫోన్ తయారీ కంపెనీలు అయితే పూర్తిగా బూట్లోడర్ అన్లాక్ నిలిపివేసింది.ఒక ముక్కలో చెప్పాలంటే.. ఒకప్పుడు మన ఫోన్ పూర్తిగా మన కంట్రోల్లో ఉండేది. గిప్పుడు భద్రత(బ్యాంకింగ్ యాప్స్ మరియు సెక్యూరిటీ (SafetyNet/Play Integrity)వచ్చిన మార్పులు ) పేరుతో అది తిరిగి కంపెనీల చేతికి పోయింది.
ఒకప్పుడు "అవసరం" కోసం మొదలైన రూటింగ్ మరియు కస్టమ్ రామ్స్ కల్చర్... ఆ తర్వాత ఒక టెక్ "హాబీ"గా మారి... ఇప్పుడు ఆ అవసరమే లేకపోవడంతో పూర్తిగా తగ్గిపోయింది. ఆ ఓపెన్ సోర్స్ స్వేచ్ఛను కోల్పోవడం కాస్త బాధాకరమే,కానీ మనం ఎం చేయలేము
ఇప్పటికి నా system లో TWRP (Team Win Recovery Project) లేదా CWM (ClockworkMod), Recovery ఇంకా Jelly Bean, Kitkat, Lollipop కస్టమ్ ROMs ఇంకా SuperSU .zip, Titanium Backup వంటి అన్ని files ఒక డైరెక్టరీ లో సేవ్ చేసి ఉంచాను .ఆ రోజులే వేరు కదా! Nokia ఫోన్లలో Waptrick, GetJar వంటి సైట్స్ లో .jar మరియు .jad ఫైల్స్ (గేమ్స్, యాప్స్) డౌన్లోడ్ చేసి ఇన్స్టాల్ చేయడం,Opera Mini browser లో ఇంటర్నెట్ వాడటం WAP/GPRS, T9 డిక్షనరీ వాడటం,Snake II లేదా Snake Xenzia గేమ్ గురించి ఎంత చెప్పినా తక్కువే.ఆ తరువాత స్మార్ట్ ఫోన్ వచ్చాయి. ఆనాటి ROM ఫ్లాషింగ్ రోజులు, ఆ థ్రిల్ ఇక కేవలం మధుర స్మృతులే!
