💻 Linux టెర్మినల్ ట్రిక్స్

హలో టెక్కిస్! లినక్స్ (Linux) ఆపరేటింగ్ సిస్టమ్ వాడటం అంటే టెర్మినల్ (Terminal) తో దోస్తీ చేయడమే. చాలామంది కొత్త యూజర్లు కమాండ్ లైన్ చూసి కొంచెం భయపడతారు కానీ, కొన్ని చిన్న ట్రిక్స్ తెలిస్తే గంటల కొద్దీ పట్టే పనులను నిమిషాల్లో పూర్తి చేయవచ్చు.

మీరు డెవలపర్ అయినా, సిస్టమ్ అడ్మినిస్ట్రేటర్ అయినా లేదా కేవలం లినక్స్ నేర్చుకుంటున్న వారైనా... ఈరోజు మనం మాట్లాడుకోబోయే ఈ కమాండ్ లైన్ ట్రిక్స్ మీ ఉత్పాదకతను (productivity) కచ్చితంగా పెంచుతాయి. అవేంటో చూద్దామా!ఈ ట్రిక్స్ మీరు కీబోర్డ్ మీద చేసే శ్రమను తగ్గించి, మిమ్మల్ని నిజమైన "టెర్మినల్ నింజా"గా మారుస్తాయి!

---

1. మునుపటి కమాండ్‌ను sudo తో మళ్లీ రన్ చేయడం

మనందరికీ ఈ అనుభవం ఎదురయ్యే ఉంటుంది. మీరు ఒక కమాండ్‌ను టైప్ చేసి, ఎంటర్ నొక్కినప్పుడు, “అనుమతి నిరాకరించబడింది” (Permission denied) అనే సందేశం వస్తుంది. అప్పుడు దానికి ముందు sudo చేర్చడం మర్చిపోయామని గ్రహిస్తాము. మొత్తం మళ్ళీ టైప్ చేసే బదులు, ఈ చిన్న ఉపాయాన్ని వాడండి:

Bash

sudo !!

ఇది మీ చివరి కమాండ్‌ను మళ్లీ అమలు చేయమని షెల్‌కు చెబుతుంది, కానీ ఈసారి రూట్ (root) పర్మిషన్స్‌తో. !! గుర్తు బాష్ హిస్టరీలో మునుపటి కమాండ్ మొత్తానికి విస్తరిస్తుంది.

ఉదాహరణకు, మీరు apt update అని టైప్ చేస్తే, sudo !! రన్ చేసినప్పుడు అది ఆటోమేటిక్‌గా ఇలా మారుతుంది:

Bash

sudo apt update

2. కమాండ్ హిస్టరీలో రికార్డ్ కాకుండా (జాడ లేకుండా) కమాండ్స్ రన్ చేయడం

మీ హిస్టరీలో నమోదు కాకూడదని మీరు కోరుకునే కమాండ్‌ను ఎప్పుడైనా రన్ చేశారా? (ఉదాహరణకు: పాస్‌వర్డ్స్ లేదా API టోకెన్స్ వాడేటప్పుడు). బాష్‌లో దీనికి ఒక సులభమైన మార్గం ఉంది. మీ కమాండ్‌ను కేవలం ఒక 'స్పేస్' తో ప్రారంభించండి.

Bash

 <space>  ls 

స్పేస్‌తో మొదలయ్యే కమాండ్‌ను రన్ చేసిన తర్వాత, అది హిస్టరీలో చేరదు. ఈ ట్రిక్ HISTCONTROL అనే బాష్ ఫీచర్‌పై ఆధారపడి పనిచేస్తుంది.

3. మునుపటి కమాండ్ లోని ఆర్గ్యుమెంట్‌ను తిరిగి వాడటం (Alt + .)

ఒక పొడవైన ఫైల్ పేరు లేదా డైరెక్టరీ పాత్‌ను మళ్ళీ టైప్ చేయాల్సి వస్తే కాపీ/పేస్ట్ చేసే బదులు కేవలం Alt + . (Period) నొక్కండి.

ఉదాహరణకు, మీరు ఒక డైరెక్టరీ సృష్టించారు:

Bash

mkdir really_long_directory_name_with_underscores

ఆ తర్వాత అందులోకి వెళ్లడానికి cd అని టైప్ చేసి Alt + . నొక్కండి. అది మునుపటి కమాండ్‌లోని చివరి పదాన్ని అక్కడ చేరుస్తుంది.

4. మునుపటి కమాండ్‌లోని అక్షరదోషాన్ని వేగంగా సరిదిద్దడం

మనం వేగంగా టైప్ చేస్తూ కొన్నిసార్లు తప్పులు చేస్తుంటాము. మొత్తం కమాండ్‌ను మళ్లీ టైప్ చేయడానికి బదులుగా, క్యారెట్ (^) గుర్తును ఉపయోగించి శీఘ్రంగా దిద్దుబాటు చేయవచ్చు. దాని సింటాక్స్: ^wrong^right

ఉదాహరణకు, మీరు పొరపాటున ఇలా టైప్ చేశారు అనుకోండి:

Bash

ping goggle.com

దీన్ని సరిదిద్దడానికి ఇలా టైప్ చేయండి:

Bash

^goggle^google

అది వెంటనే ping google.com గా మారి ఎగ్జిక్యూట్ అవుతుంది.

5. అక్షరాలను అటూ ఇటూ మార్చడం (Ctrl + T)

మీరు పొరపాటున ls కు బదులుగా sl అని టైప్ చేశారా? బ్యాక్‌స్పేస్ నొక్కడం లాంటివి చేయకుండా, మీ కర్సర్‌ను ఆ తప్పు అక్షరం దగ్గర ఉంచి Ctrl + T నొక్కండి. ఇది కర్సర్ చుట్టూ ఉన్న రెండు అక్షరాలను మార్పిడి చేస్తుంది (Swap).

ఉదాహరణకు: grpe అని టైప్ చేస్తే, 'p' మీద కర్సర్ ఉంచి Ctrl+T నొక్కితే అది grep గా మారుతుంది.

6. 'Aliases' తో పొడవైన కమాండ్లకు షార్ట్‌కట్స్

కొన్ని కమాండ్‌లు చాలా పొడవుగా ఉంటాయి. పదే పదే వాటిని టైప్ చేయడం విసుగు తెప్పిస్తుంది. ఇక్కడే అలియాస్‌లు (Aliases) ఉపయోగపడతాయి.

ఉదాహరణకు, మీరు తరచుగా ls -lah --color=auto వాడుతుంటే, దానికి షార్ట్‌కట్ ఇలా క్రియేట్ చేయవచ్చు:

Bash

alias ll='ls -lah --color=auto'

ఇప్పుడు మీరు కేవలం ll అని టైప్ చేస్తే సరిపోతుంది! శాశ్వతంగా ఉండాలంటే దీన్ని మీ ~/.bashrc ఫైల్‌లో సేవ్ చేయండి.

7. అవుట్‌పుట్‌ను చదవడానికి వీలుగా (Columns లో) ఫార్మాట్ చేయడం

కమాండ్ లైన్ అవుట్‌పుట్ కొన్నిసార్లు చాలా గజిబిజిగా ఉంటుంది. column -t కమాండ్ ఆ గందరగోళాన్ని స్పష్టమైన డేటా పట్టికలుగా (Tables) మారుస్తుంది.

ఉదాహరణకు:

Bash

ps aux | head -10 | column -t

ఇది కాలమ్‌లను సమలేఖనం (align) చేసి చక్కటి పట్టికను చూపుతుంది.

8. ఒకేసారి బహుళ కమాండ్‌లను వరుసగా రన్ చేయడం

వేరువేరుగా కమాండ్స్ టైప్ చేసి వాటికోసం వేచి ఉండే బదులు, ఒకే లైన్‌లో వాటిని కలిపి రన్ చేయవచ్చు:

• సెమికోలన్ (;) : ఒకదాని తర్వాత ఒకటి రన్ అవుతాయి (ముందుది ఫెయిల్ అయినా సరే).

  Bash

  echo "Updating..." ; sudo apt update ; echo "Done!"
  

• AND ఆపరేటర్ (&&) : ముందున్న కమాండ్ విజయవంతంగా రన్ అయితేనే తర్వాతి కమాండ్ రన్ అవుతుంది.

  Bash

  sudo apt update && sudo apt upgrade
  

• OR ఆపరేటర్ (||) : ఎడమవైపు ఉన్న కమాండ్ విఫలమైతేనే (fail) కుడివైపు ఉన్న కమాండ్ రన్ అవుతుంది.

9. మునుపటి డైరెక్టరీకి త్వరగా వెళ్లడం (cd -)

రెండు డైరెక్టరీల మధ్య తరచుగా అటూ ఇటూ మారుతున్నప్పుడు పూర్తి పాత్‌ను పదేపదే టైప్ చేయనవసరం లేదు.

Bash

cd -

ఇది మీ టీవీ రిమోట్ లోని "Back" బటన్ లాగా పనిచేస్తుంది. మిమ్మల్ని నేరుగా మునుపటి వర్కింగ్ డైరెక్టరీకి తీసుకువెళుతుంది.

10. ఫ్రీజ్ అయిన టెర్మినల్‌ను అన్‌ఫ్రీజ్ చేయడం

మీరు ఫైల్ సేవ్ చేసే అలవాటులో టెర్మినల్‌లో పొరపాటున Ctrl + S నొక్కితే టెర్మినల్ స్తంభించిపోతుంది. భయపడకండి, సిస్టమ్ క్రాష్ అవ్వలేదు! ఇది XOFF అనే సిగ్నల్.

దీన్ని అన్‌ఫ్రీజ్ (Unfreeze) చేయడానికి Ctrl + Q నొక్కండి. మీ టెర్మినల్ వెంటనే యధాస్థితికి వస్తుంది.

11. టెర్మినల్ స్క్రీన్‌ను క్షణంలో క్లియర్ చేయడం (Ctrl + L)

స్క్రీన్ మొత్తం లాగ్‌లు, ఎర్రర్ మెసేజ్‌లతో నిండిపోతే, మాన్యువల్‌గా clear అని టైప్ చేసేకంటే, Ctrl + L నొక్కండి. ఇది తక్షణమే స్క్రీన్‌ను శుభ్రం చేస్తుంది. క్లియర్ కమాండ్‌కి దీనికి తేడా ఏంటంటే, Ctrl+L వాడితే మీరు పాత అవుట్‌పుట్ చూడటానికి పైకి స్క్రోల్ (scroll up) చేయవచ్చు.

ఈ చిన్న చిన్న టెర్మినల్ ట్రిక్స్ మీ రోజువారీ లైనక్స్ వాడకాన్ని ఎంతో సులభతరం చేస్తాయి. వీటిని ప్రాక్టీస్ చేయండి, ఇవి మీ వేళ్ళకు అలవాటైపోతాయి. ఈ లిస్ట్‌లో మీకు ఇష్టమైన ట్రిక్ ఏది? లేదా నేను ఏమైనా ముఖ్యమైన ట్రిక్ మిస్ అయ్యానా? కామెంట్స్ లో తెలియజేయండి!